Op een zondagmiddag in februari liep ik met een klembord door het huis, van de voordeur tot de zolder, en zette ik voor elk lichtpunt een streepje. Lotte liep mee om te controleren of ik er geen vergat. Ik was er twee vergeten: de lampjes in de afzuigkap. Ze heeft ze er triomfantelijk bij geschreven.
Het eindtotaal: 38 lichtpunten. In een gewoon rijtjeshuis. Ik had op een stuk of twintig gegokt.
Waar ze hangen en wat ze gebruiken
Sinds 2023 is alles led. Ik schreef per plek op hoeveel watt er hangt en schatte hoeveel uur per dag het licht gemiddeld brandt, zomer en winter samen. Die branduren zijn het zwakke punt van deze som, dus ik heb liever wat ruim gerekend.
| Plek | Lichtpunten | Watt samen | Uur per dag | kWh per jaar |
|---|---|---|---|---|
| Woonkamer | 9 | 48 W | 5 | 88 |
| Keuken, met afzuigkap | 7 | 34 W | 3,5 | 43 |
| Hal, toilet, trap en overloop | 5 | 25 W | 1 | 9 |
| Drie slaapkamers | 9 | 45 W | 1,5 | 25 |
| Badkamer | 2 | 12 W | 1 | 4 |
| Trapkast, zolder en schuur | 4 | 26 W | 0,2 | 2 |
| Buiten, voor en achter | 2 | 12 W | 4 | 18 |
| Totaal | 38 | 202 W | ongeveer 190 |
Met de meetstekker heb ik een paar lampen nagemeten. De staande lamp in de woonkamer, volgens de doos 6 watt, gaf 5,8 W. De doos klopt dus, en dat is ook weleens fijn.
Wat led ons echt oplevert
Toen we hier in 2016 kwamen wonen, hing er van alles: gloeilampen in de gang en de slaapkamers, halogeenspotjes in de keuken, een uplighter in de woonkamer en hier en daar een spaarlamp. Als ik die lampen met dezelfde branduren doorreken, kom ik op ongeveer 750 kWh per jaar. Nu is het zo'n 190 kWh. Dat scheelt ruim 550 kWh, en met onze huidige prijs van € 0,268 per kWh is dat bijna € 150 per jaar.
De laatste vijftien lampen, vooral die spotjes en de uplighter, hebben we in 2023 vervangen. Dat kostte ongeveer € 95 en had zich binnen twee jaar terugverdiend. Het enige gedoe was de dimmer in de woonkamer: met led ging de lamp flikkeren en zoemen. Pas met een dimmer die geschikt is voor led, van € 28, was het rustig.
En nu?
Hier zit het eerlijke deel. Verlichting is bij ons nog maar ruim 6 procent van het stroomverbruik. Een lamp die een avond onnodig in de gang brandt, kost met led ongeveer een halve cent. Lotte, de lampen-uit-politie van ons huis, roept nog steeds ‘licht uit!’ als iemand de badkamer verlaat, en ik laat haar. Het gaat haar om het principe, en mij eigenlijk ook.
De grootste post die overblijft, is de lamp bij de achterdeur. Die staat op een schemerschakelaar met tijdklok en brandt elke avond tot middernacht, voor niemand. Daar wil ik een bewegingsmelder op.
Ga je zelf nog lampen vervangen, kijk dan naar het aantal lumen in plaats van naar ‘vergelijkbaar met 40 watt’ op de doos, en kies voor de woonkamer warm wit, rond 2.700 kelvin. Wij hebben in de keuken ooit een spotje van 4.000 kelvin gekocht. Het voelde alsof je in een behandelkamer stond te koken, en dat zeg ik als iemand die op een huisartsenpraktijk werkt.
