Vrijdagavond begon de radiator in Lottes kamer weer te borrelen. Niet het zachte tikken van metaal dat warm wordt, maar een geluid alsof er een aquarium in de muur zat. Lotte, net acht geworden, vroeg of er ‘een vis in de verwarming’ woonde. Toen ik mijn hand op de radiator legde, was de onderkant warm en de bovenste vijftien centimeter koud. Lucht dus.
Ontluchten is een klus die iedereen kan, en die je eigenlijk elk najaar even zou moeten doen. Toch vergeten wij het bijna elk jaar, tot er iets borrelt. Dit keer heb ik het opgeschreven, zodat ik het volgend jaar niet opnieuw hoef uit te zoeken.
Waarom lucht in je radiator geld kost
Lucht verzamelt zich bovenin de radiator. Daar komt dan geen warm water meer, dus de radiator geeft minder warmte af. De kamer wordt minder snel warm, de ketel draait langer en jij zet de thermostaat misschien een graadje hoger. Bovendien zakt de waterdruk in de installatie zodra je de lucht eruit laat, en bij te weinig druk kan de ketel slechter werken of zelfs uitvallen.
Wij hebben acht radiatoren: twee in de doorzonkamer, één in de keuken, één in de hal, drie op de slaapkamers en een kleintje in de badkamer. De hr-ketel uit 2015 hangt op zolder, bereikbaar via de vlizotrap. Dat maakt het bijvullen net iets omslachtiger.
Ontluchten in zes stappen
- Zet de thermostaat een half uur hoog, zodat alle radiatoren warm worden en de lucht naar boven komt.
- Zet de thermostaat daarna laag en wacht tien minuten. De pomp moet stilstaan, anders zuig je juist lucht naar binnen.
- Pak een ontluchtingssleutel (die van ons hangt aan een haakje in de meterkast), een oude doek en een bakje.
- Draai het ontluchtingsnippeltje bovenaan de radiator een kwartslag open. Hoor je sissen, dan ontsnapt er lucht. Komt er water, draai het dan meteen dicht.
- Doe zo alle radiatoren. Over de volgorde lees je verschillende adviezen; wij beginnen beneden en werken naar boven. Belangrijker is dat je er geen overslaat.
- Kijk daarna op de drukmeter van de ketel. Voor veel installaties is 1,5 tot 2 bar goed, maar in de handleiding van jouw ketel staat wat erbij hoort.
Uit Lottes radiator kwam bijna tien seconden lucht, uit die in de badkamer ook nog wat. De rest siste kort en gaf toen water.
De ketel bijvullen
Voor het ontluchten stond de druk op 1,1 bar, daarna op 0,8. Te laag dus. Onze ketel heeft onderaan een vulkraantje dat op de koudwaterleiding zit. Bijvullen is dan een kwestie van het kraantje langzaam opendraaien en de wijzer in de gaten houden. Bij oudere installaties heb je een vulslang nodig tussen een kraan en het vulpunt. Laat die slang dan eerst helemaal vollopen met water, anders pomp je er opnieuw lucht in.
Jeroen klom met de zaklamp de vlizotrap op en draaide het kraantje open tot de wijzer op 1,8 bar stond. Doe dat rustig: komt de druk boven de 3 bar, dan gaat het overdrukventiel lekken. Na een week stond de druk nog op 1,7 bar, en dat is normaal. Moet je elke paar weken bijvullen, dan zit er ergens een lek en is het tijd voor een monteur. Die komt bij ons in november toch al voor het jaarlijkse onderhoud.
De eerste keer kostte het ons een half uur, vooral omdat we de sleutel niet konden vinden. Volgend jaar moet het in tien minuten kunnen. Lottes radiator is nu tot bovenaan warm, en de vis is verhuisd. Nu de spouwmuur sinds half september gevuld is, ben ik benieuwd hoe deze winter gaat voelen.
